Mumbai, June 29: The Marathi Vangmay Mandal of St. Xavier’s College, Mumbai, successfully organised a guest lecture by Renowned historian, researcher, and author of several acclaimed books on Chhatrapati Shivaji Maharaj, Dr Kedarnath Phalke, on the topic of “Ajnapatra and the Political Vision of Shri Shiv Chhatrapati.” The programme was organised to commemorate the coronation of Chhatrapati Shivaji Maharaj as observed according to the traditional Hindu lunar calendar (Tithi).
Enthusiastic participation from students and faculty members was witnessed in the session and offered valuable insights into the historical significance of Ajnapatra and Chhatrapati Shivaji Maharaj’s vision of governance and statecraft. The initiative sought to demonstrate the continued significance of Chhatrapati Shivaji Maharaj’s historical legacy and political vision in addressing the realities and challenges of the present day.
Dr Kedar Phalke explored the Ajnapatra to explain Chhatrapati Shivaji Maharaj’s vision of just governance, efficient administration, military strategy, naval strength, agricultural and revenue reforms, and unwavering commitment to public welfare. Drawing upon authentic historical documents and royal correspondence, he highlighted the enduring relevance of Shivaji Maharaj’s principles, stating that, “Shivaji Maharaj’s ideals are not confined to history—they continue to serve as a guiding framework for governance, leadership, and society even today.”

The Marathi Vangmay Mandal of St. Xavier’s College has consistently promoted Marathi language, literature, history, and culture through lectures, workshops, literary initiatives, and cultural programmes, providing students with opportunities for academic and cultural enrichment throughout the year.
संत झेवियर कॉलेज, म ंबई के मराठी वाङ्मय मंडल नेजाने-मानेइततहासकार डॉ. के दारनाथ फाळकेद्वारा ‘आज्ञापत्र और छत्रपतत तिवाजी महाराज की राजनीततक दृति’ पर एक व्याख्यान आयोतजत तकया। म ुंबई, 29 जून: संत झेवियर कॉलेज, म ुंबई के मराठी वाङ्मय मुंडल नेजाने-मानेइतिहासकार, शोधकिाा और पर कई प्रशुंतसि प स्तकोुं के लेखक डॉ. के दारनाथ फाळकेद्वारा “आज्ञापत्र औ श्री तशव छत्रपति की राजनीतिक दृति” तवषय पर एक अतिति व्याख्यान का सफलिापूवाक
आयोजन तकया। यह काययक्रम ततथथ के अनुसार मनाए जाने िाले छत्रपतत शििाजी महाराज के राज्याशिषेक ददिस के उपलक्ष्य में आयोजजत ककया गया। इस सत्र मेंछात्रोुं और फै कल्टी सदस्ोुं नेउत्साहपूवाक भाग तलया और आज्ञापत्र के ऐतिहातसक महत्व ििा छत्रपति तशवाजी महाराज की शासन और राज्य-सुंचालन की दृति के बारे मेंबहुमूल्य जानकारी प्राप्त की। इस कायाक्रम का उद्देश्य छत्रपति तशवाजी महाराज के इतिहास, शासन-दृति एवुं आदशों की विामान समय में प्रासुंतगकिा को रेखाुंतकि करना ििा नई पीढी को उनके तवचारोुं से पररतचि कराना िा।
डॉ. के दारनाथ फाळके ने ‘आज्ञापत्र’ का अध्ययन करके छत्रपतत शििाजी महाराज के न्यायपूर्यिा सन, कुिल प्रिासन, सैन्य रर्नीतत, नौसैतनक िजतत, कृवष और राजस्ि सुधारों तथा जन- कल्यार् के प्रतत अटूट प्रततबद्धता के दृजटटकोर् को स्पटट ककया। प्रामाणर्क ऐततहाशसक
दस्तािेजों और िाही पत्राचार के आधार पर, उन्होंने शििाजी महाराज के शसद्धांतों की तनरंतर प्रासंथगकता पर प्रकाि डालते हुए कहा कक, “शििाजी महाराज के आदिय के िल इततहास तक सीशमत नहीं हैं—िे आज िी िासन, नेतत्ृि और समाज के शलए एक मागयदिकय ढाचं े के रूप में काम करते हैं।”
सुंि झेवियर कॉलेज का मराठी वाङ्मय मुंडल लगािार व्याख्यानोुं, कायाशालाओुं, सातहत्यिक पहलोुं और साुंस्कृ तिक कायाक्रमोुं के माध्यम सेमराठी भाषा, सातहि, इतिहास और सुंस्कृ ति को बढावा देिा रहा है, तजससेछात्रोुं को साल भर शैक्षतिक और साुंस्कृ तिक तवकास के अवसर
तमलिेहैं।
शििराज्याशिषेक ददनाननशित्त संत झेवियर िहाविद्यालयात डॉ. के दारनाथ फाळकेयांचे ‘आज्ञापत्र आणि श्री शििछत्रपतींची राजनीती’ विषयािर व्याख्यान संत झेवियर महाविद्यालय, मुंबई, येथे सोमिारी २१ जनू रोजी शििराज्याशिषेक ददनातनशमत्त मराठा इततहासाचे अभ्यासक ि छत्रपती शििाजी महाराजांिरील अनेक ग्रंथांचे लेखक डॉ. के दारनाथ फाळकेयांनी – आज्ञापत्र आणर् श्री शििछत्रपतींची राजनीती या विषयािर व्याख्यान ददले. हा काययक्रम महाविद्यालयाच्या मराठी िाङ्मय मंडळाने आयोजजत के ला होता. ततथीनुसार
साजरा करण्यात येर्ाऱ्या छत्रपती शििाजी महाराजांच्या राज्याशिषेक ददनातनशमत्त या काययक्रमाचे आयोजन करण्यात आले.
काययक्रमाला विद्याथी आणर् प्राध्यापक मोठ्या संख्येने उपजस्थत होते. व्याख्यानाच्या माध्यमातनू डॉ. फाळके नी सिय श्रोत्यांना आज्ञापत्राचे ऐततहाशसक महत्ि ि छत्रपती शििाजी महाराजांच्या राज्यधोनारर्ाची ओळख करून ददली. या काययक्रमाचा उद्देि छत्रपती शििाजी
महाराजांचा इततहास, िासनदृटटी आणर् विचार यांचे आजच्या सामाजजक िास्तिात असलेले थचरंतन महत्त्ि अधोरेणखत करून नव्या वपढीसमोर त्यांची समकालीन उपयुततता मांडर्े हा होता. डॉ. फाळके मराठा इततहास या विषयात विद्यािाचस्पती असनू त्यांनी छत्रपती शििाजी
महाराजांिर अनेक पस्ुतके शलदहली आहेत. इततहास विषयात त्यांच्या योगदानासाठी अनेक पुरस्कार ि सन्मान शमळाले आहेत.
डॉ. के दारनाथ फाळके यांनी ‘आज्ञापत्रा’चा अभ्यास करून छत्रपती शििाजी महाराजांची न्याय्यिा सनव्यिस्था, काययक्षम प्रिासन, लटकरी रर्नीती, नौदलाची ताकद, कृषी ि महसूल क्षेत्रातील सुधारर्ा आणर् लोककल्यार्ाप्रती असलेली अटळ तनटठा यांविषयीची दरूदृटटी स्पटट केली.
विश्िसनीय ऐततहाशसक दस्तऐिज आणर् राजदरबारातील पत्रव्यिहाराचा आधार घेत त्यांनी शििाजी महाराजांच्या तत्त्िांचे आजही असलेले महत्त्ि अधोरेणखत के ले; त्यानं ी नमूद केले की,
“शििाजी महाराजाचं े आदिय केिळ इततहासापरुते मयादयदत नाहीत, तर आजही ते िासन, नेतत्ृि आणर् समाज यांच्यासाठी मागयदियक ठरत आहेत.”
संत झेवियर महाविद्यालयाचे मराठी िाङ्मय मंडळ अिा अनके उपक्रमांमधून मराठी िाषा, सादहत्य ि संस्कृतीचा समद्ृ ध िारसा पढुे नेत आहे ि विद्यार्थयानां ा आपले कलागुर् आणर् विचार सादर करण्यासाठी एक मंच उपलब्ध करून देत आहे.
